Башҡорт теле/Мәҡәлдәр һәм әйтемдәр/А

Викидәреслек проектынан
Перейти к навигации Перейти к поиску

А[үҙгәртергә]

Аб

  • Абайламай ашаһаң, ауыҙың бешер
  • Абайламай һөйләгән - ауырымай үлгән
  • Абруй - ирҙең ҡеүәте
  • Абынмаҫ ерҙә абынма, абруйың төшөр
  • Абынмаҫ ат булмаҫ
  • Абынмаҫ аяҡ булмаҫ, ярылмаҫ таяҡ булмаҫ
  • Абыныр өсөн түңгәк табылыр
  • Абынған алты һөрөнгән
  • Абынғанға аяҡ салмайҙар
  • Абынғандың хәлен һөрөнгәндән һора

Ағ

  • Аға булыр егеттең итәк-еңе киң булыр
  • Ағай алғанда, еңгә йыйғанда яҡшы
  • Ағаһы барҙың һағы бар, балаһы барҙың ялы бар
  • Ағаһын күреп эне үҫер, апаһын күреп һеңле үҫер
  • Ағайым кемде алһа - еңгәм шул, апайым кемгә барһа - еҙнәм шул
  • Ағай алғанда, еңгәй йыйғанда яҡшы
  • Ағай булыр егеттең итәк-еңе киң булыр
  • Ағай булыр егеттең әйткән һүҙе им булыр, Булыр - булмаҫ егеттең әйткән һүҙе ел булыр
  • Ағай - оло, мин - ҙур, атҡа бесән кем һалыр?
  • Ағайым алғансы, еңгәм килгәнсе(яҡшы)
  • Ағайым кемде алһа - еңгәм шул, апайым кемгә барһа - еҙнәм шул
  • Ағайым өйө - аҡ йәйләү, энем өйө - өң төбө
  • Ағайҙыҡы алғансы, еңгәйҙеке елгәнсе
  • Ағай - эне -ағай - эненең көҙгөһө
  • Ағай - эне аҙһа, ала булыр
  • Ағай- эне бер үлелә, бер терелә кәрәк
  • Ағай - эне менән аш татлы
  • Ағай - эне талашһа, ятҡа йәм
  • Ағай - эне талашыр, атҡа менһә ярашыр
  • Ағай - эне татыу булһа, ат күп булыр; Апһын - әзе татыу булһа, аш күп булыр
  • Ағай - эне татыу булһа, менергә ат етә; Килендәштәр татыу булһа, ашарға аш етә
  • Ағай - эне яуға кәрәк, мал дауға кәрәк
  • Ағай - энегә ҡарап мал үҫер, ҡарағайға ҡарап тал үҫер
  • Ағай-эненән айыу-бүре ҡурҡҡан
  • Ағай - энеңдең аты уҙғансы, ауылдашыңдың тайы уҙһын
  • Ағай - энеңдең аты үткәнсе, ауылыңдың эте үтһен
  • Ағай- эненең ҡыҙығы - алыш-биреш, ҡоҙалыҡтың ҡыҙығы - барып килеш
  • Ағай - эненең тартышы - туй бүләге йыртышы
  • Ағай - эненән айыу-бүре ҡурҡҡан
  • Ағай - энең бар ерҙә, "дошманым" юҡ тимә, апһының бар ерҙә, "көндәшем" юҡ тимә
  • Ағайым өйө - аҡ йәйләү, энем өйө - өң төбө
  • Ағас ағасҡа таяна, әҙәм әҙәмгә таяна
  • Ағас айыры үҫһә лә тамыры бер
  • Ағас ауыҙ, балта тел
  • Ағас балтанан ҡурҡа
  • Ағас башы - ҡаҙыҡ, балдыҙ алыу - яҙыҡ
  • Ағас башы - япраҡ, ҡырау төшһә, һарғайыр, кеше күрке - сепрәк, баҫып кейһәң, таушалыр
  • Ағас башын ел алыр, күпер башын һыу алыр
  • Ағас башын ел борор, әҙәм башын һүҙ борор
  • Ағас бейек булһа ла, тамыры ерҙә
  • Ағас ботаҡһыҙ булмаҫ, дан уртаҡһыҙ булмаҫ
  • Ағас емеше менән, кеше эше менән
  • Ағас емеше менән матур
  • Ағас емешенән, кеше ҡыланышынан билгеле
  • Ағас күрке -япраҡ, әҙәм күрке - сепрәк
  • Ағас ҡырҡһаң, оҙон ҡырҡ: ҡырҡа -ҡырҡа ҡыҫҡарыр, тимер ҡырҡһаң, ҡыҫҡа ҡырҡ: һуға-һуға оҙонайыр
  • Ағас нәҫеле - ерҙә, ир нәҫеле - илдә
  • Ағас сыбыҡ саҡта бөгөлә
  • Ағас та ергә төпләнә
  • Ағас та үҙ нәҫелен үҙе тирәһенә йыя
  • Ағас тамыры ер үтә керә, әҙәм тамыры ил үтә керә
  • Ағас тамырынан әҙәм тамыры күберәк
  • Ағас урмандан йыраҡ үҫһә лә шунда табан һығыла
  • Ағас үлеме балтанан
  • Ағас япрағы менән матур
  • Ағасҡа ла мен, ботаҡҡа ла ҡаҙалмаһын
  • Ағастан япраҡ төшмәй тормай
  • Ағасты йәштән бөк
  • Ағасты кем ултыртһа, емеше шуныҡы
  • Ағасты ҡапыл эймә -һыныр
  • Ағасты тотҡан ерҙән һындырып булмай
  • Ағасты япраҡ биҙәй, кешене хеҙмәт биҙәй.
  • Ағастың башын киҫһәң, төбө ҡалыр
  • Ағастың йомшағын ҡорт баҫыр
  • Ағастың тамырына балта сабып, япрағы менән дуҫ булма
  • Ағасына күрә алмаһы, инәһенә күрә балаһы
  • Ағасһыҙ йортҡа ҡош ҡунмаҫ, балаһыҙ йортҡа ҡот ҡунмаҫ
  • Ағасһыҙ урман юҡ, хужаһыҙ донъя юҡ
  • Ағасына күрә емеше
  • Ағиҙел ҡаты аҡһа ла, ҡомо ҡалыр; Хәсрәт үҙе баҫылһа ла, моңо ҡалыр
  • Ағиҙелдең аръяғында бер энәгә бер һыйыр
  • Ағиҙелдең башы — Ирәмәл
  • Ағы барҙың туғы бар
  • Ағыр һыуҙың ҡәҙере юҡ
  • Ағыу хәтәр, ағыуҙан ғәйбәт хәтәр
  • Ағыу яһаған ағыуҙан үлер, һөңгө яһаған һөңгөнән үлер
  • Ағымға ҡаршы йөҙөү ауыр
  • Аҡҡан һыу кире ҡайтмай
  • Аҡҡан һыу юлын табыр
  • Аҡҡан һыуҙа монтар юҡ
  • Аҡмаған һыуҙы үлән баҫа
  • Аҡмаһа ла тама

Аж

  • Ажғырған айғырҙың өйөрөн күр

Аҙ

  • Аҙ аҙҙырыр, күп яҙҙырыр
  • Аҙ ауырыу, анһат үлем(бир)
  • Аҙ аша - йыш аша
  • Аҙ ашаған да ауырыған, күп ашаған да ауырыған
  • Аҙ ашаған май ашар, күп ашаған лай ашар
  • Аҙ ашаһаң, тағы ашарһың, күп ашаһаң, ни ашарһың?
  • Аҙ ашым - ҡайғыһыҙ башым
  • Аҙ белмәгән күп тә белмәҫ
  • Аҙ булһа ла күптәй күр
  • Аҙ булһын, тәмле булһын
  • Аҙ ҙа етә, күп тә бөтә, бергә торғанға ни етә?
  • Аҙ кешене күп кеше бер яйға килтерер
  • Аҙ күпкә буйһонор
  • Аҙ ҡап, ҡаҙ ҡап
  • Аҙ һөйлә, күп тыңла
  • Аҙ һөйлә, күп эшлә
  • Аҙ һөйләгән күп эшләр
  • Аҙ һөйләһәң, күп ишетерһең
  • Аҙ һүҙ менән күпте әйт
  • Аҙ һүҙҙән мәғәнә сығыр, күп һүҙҙән бәлә сығыр
  • Аҙ эш күп һүҙҙән яҡшыраҡ
  • Аҙға ҡәнәғәт итмәгән күбен күрмәҫ
  • Аҙғын ат тайға эйәрер, әрһеҙ кеше байға эйәрер.
  • Аҙҙан ғына күңел табыла, юҡтан ғына күңел ҡала
  • Аҙҙан күп була, күптән юҡ була
  • Аҙҙы күпкә ҡушҡандың арманы юҡ
  • Аҙҙың аҙығы бергә
  • Аҙҙың ҡәҙерен белмәгән күптең ҡәҙерен белмәҫ
  • Аҙыҡлы ат арымаҫ, аҙыҡһыҙ ат бармаҫ.
  • Аҙыҡлы ат арымаҫ, дағалы ат таймаҫ.
  • Аҙамат ирҙең билдәһе - аҙ һөйләр ҙә күп тыңлар, арғымаҡ аттың билдәһе - аҙ уртлар ҙа күп юшар
  • Аҙаматҡа ҡул бирһәң, абруйың артыр
  • Аҙанды ҡырҡ ҡабат әйтмәйҙәр
  • Аҙашҡандан юл һорамайҙар
  • "Аҙашмам" тигән егетте ҡара томан аҙаштырыр
  • "Аҙашмайым" тигән кеше күҙ менән ҡаш араһында аҙашыр
  • Аҙашһаң, алдыңа ҡара
  • Аҙашһаң, алдыңа ҡара
  • Аҙашһаң, ил менән аҙаш
  • Аҙбары бар, аты юҡ
  • Аҙғын ат тайға эйәрер, әрһеҙ кеше байға эйәрер
  • Аҙғын ҡатын йөрөр-йөрөр ҙә, өйөнә еткәс, йүгерер
  • Аҙғын тапһа, айырым ашар; йомарт тапһа, бергә ашар
  • Аҙғын эт үҙ ояһына ҡарап өрөр
  • Аҙғын тапһа, айырым ашар; йомарт тапһа, бергә ашар
  • Аҙғынға эйәрһәң, аҙырһың, тоғро юлдан яҙырһың
  • Аҙығың булһа, арымаҫһың, дуҫың булһа, бәләгә тарымаҫһың
  • Аҙығыңды алыҫ ҡуй, ҡаҙығыңды ҡулбуй(ы)
  • Аҙыҡ мул ерҙә ауырыу булмаҫ
  • Аҙыҡлы ат арымаҫ, аҙыҡһыҙ ат бармаҫ
  • Аҙыҡлы ат арымаҫ, дағалы ат таймаҫ
  • Аҙыҡлы ҡунаҡ ҡупрайыр
  • Аҙыҡлы ат арымаҫ, аҙыҡһыҙ ат бармаҫ

Ай

  • Ай айламай ат маҡтама, йыл йылламай килен маҡтама
  • Ай байыһа - йондоҙ бар, ҡатын үлһә - балдыҙ бар
  • Ай бирҙе - ҡояш алды
  • Ай йөрө - аман йөрө
  • Ай йөрөмәй ат маҡтама, йыл тормай кейәү маҡтама
  • Ай ҡолаҡланһа - аяғыңды нығыт, көн ҡолаҡланһа - ҡолаҡсыныңды нығыт
  • Ай менән көн уртаҡ, йыр менән көй
  • Ай менән көндәй, һәр кемгә берҙәй
  • Ай менән ҡояш берәр генә була
  • Ай менән ай бер түгел
  • Ай уртаҡ, көн уртаҡ, яҡшы кешенең эше уртаҡ
  • Ай уртаҡ, төн уртаҡ
  • Айға үрелгән – нурға күмелгән
  • Ай үткәс - көн һана, көн үткәс - ай һана(ғүмер үтә)
  • Ай үтә, йыл үтә, ай әйләнә көн үтә
  • Ай яҡтыртҡанда, йондоҙ күренмәй
  • Айға ҡарап ай булма
  • Айға ҡарап аҡырма, илгә бәлә саҡырма
  • Айғыр ҡалдырһаң, йүнлеһен ҡалдыр, ҡусҡар ҡалдырһаң, йөнлөһөн ҡалдыр
  • Айғыр малға ни етә, йөрөй белгән кешегә?Тыуған илгә ни етә - ҡәҙерен белгән кешегә?
  • Айғыр менән уйнаған тайҙың арҡаһы яралы булыр
  • Айғыр өйөрөн ташламаҫ
  • Айғырың ала булһа, ҡолоноң ҡола булыр
  • Айҙың да йондоҙо бар
  • Айғыр ҡалдырһаң, йүнлеһен ҡалдыр, ҡусҡар ҡалдырһаң, йөнлөһөн ҡалдыр.
  • Айлы төн аҙашмаҫҡа яҡшы
  • Айныҡ башта - айныҡ аҡыл
  • Айныҡ өгөтө иҫереккә кермәй
  • Айран һорап килһәң, туҫтағыңды йәшермә
  • Айран эскән ҡотолған, күнәк ялаған тотолған
  • "Айт" иткәнгә "тайт" иткән
  • Айһыҙ атың маҡтама, йылһыҙ ҡатын маҡтама
  • Айһыҙ төндә ҡыҙ күҙләмәйҙәр, болғансыҡ һыуҙа балыҡ эҙләмәйҙәр
  • Айы еткән -айында үлә, көнө еткән - көнөндә үлә
  • Айым тура баҡҡанда, йондоҙҙарға йоҙроҡ
  • Айың-көнөң уртаҡ булһын, ирең уртаҡ булмаһын
  • Айың-көнөң уртаҡ булһын, малың уртаҡ булмаһын
  • Айырылған ир аҙыр, ҡушылған ир уҙыр
  • Айырылған ҡаҙ тупланған ҡарғаға ем булыр
  • Айырылғанды айыу ашар, бүленгәнде бүре ашар
  • Айырылғандың ҡанаты ҡайырылған
  • Айырылмаҫтай дуҫыңа ҡайырылмаҫтай һүҙ әйтмә
  • Айырылыу - ҡанатың ҡайырылыу
  • Айырылма өйөрөңдән: айырылһаң өйөрөңдән, ике ҡулың китмәҫ бөйөрөңдән
  • Айырылыр дуҫ аяулы малыңды һорар
  • Айырылыр дуҫ эйәрҙең арт ҡашын һорай
  • Айыу алыр егетте атынан танырмын, бүре алыр егетте бүркенән танырмын
  • Айыу йоҡоһон йоҡлама, айыу йоҡоһо айҙа ла бөтмәй.
  • Айыу атырҙың аяғынан, бүре атырҙың бүркенән билгеле
  • Айыу балаһын алға һалһаң да иш булмаҫ
  • Айыу балаһын итәккә һалһаң да илекмәҫ, бүре балаһын бүреккә һалһаң да берекмәҫ
  • Айыу беләгенә, әҙәм белегенә ышана
  • Айыу беләгенә ышаныр, егет йөрәгенә ышаныр
  • Айыу ҡашҡа булмаҫ, яман яҡшы булмаҫ
  • Айыу ҡыуып ҡуян тотҡан
  • Айыу өңөндә, ҡурҡаҡ өйөндә көслө
  • Айыу урманды һаҡлай, урман айыуҙы һаҡлай
  • Айыу-бүре берекмәҫ
  • Айыуға аҡыл өйрәткән - таяҡ
  • Айыуға аҡыл өйрәткән - таяҡ, муллаға аҡыл өйрәткән - тамаҡ
  • Айыуға аҡыл өйрәткән - таяҡ, йүнһеҙгә аҡыл өйрәткән - һабаҡ
  • Айыуға аҡыл өйрәткән - таяҡ
  • Айыуға аҡыл өйрәткән - таяҡ, йүнһеҙгә аҡыл өйрәткән - һабаҡ
  • Айыуға аҡыл өйрәткән - таяҡ, муллаға аҡыл өйрәткән - тамаҡ
  • Айыуға намаҙ өйрәткән - таяҡ
  • Айыуҙан ҡасҡан -бүрегә тарыған; Дощмандан ҡасҡан - үлемгә тарыған
  • Айыуҙан ҡастым - бүрегә юлыҡтым
  • Айыуҙан ҡурҡҡан урманға бармаҫ
  • Айыуҙан ҡурҡҡан урманға бармаҫ, сиңерткәнән ҡурҡҡан иген икмәҫ
  • Айыуҙы айыу ашамаҫ, бүрене бүре ашамаҫ
  • Айыуҙы еңгән - ярты ир, асыуҙы еңгән - бөтөн ир
  • Айыуҙы ла бейергә өйрәтәләр
  • Айыуҙы үҙ майы менән майлайҙар
  • Айыуҙы үлтермәҫ борон тиреһен һатмайҙар
  • Айыуҙы һыйпау менән һыйыр булмаҫ
  • Айыуҙың үҙен тапҡас, эҙен эҙләмә
  • Айыуҙы айыу ашамаҫ, бүрене бүре ашамаҫ.
  • Айыу балаһын алға һалһаң да, иш булмаҫ.
  • Айыу-бүре берекмәҫ.


Аҡ

  • Аҡ аҡса ҡара көн өсөн
  • Аҡ ашаған арымаҫ
  • Аҡ булмаһа ла пак булһын
  • Аҡ кейем кер тотмай
  • Аҡ кеше - саҡ кеше, ҡара кеше - ныҡ кеше
  • Аҡ күңелдең аты арымаҫ, туны туҙмаҫ
  • Аҡ кәүҙәңдең ҡәҙерен ауырыу булғас белерһең
  • Аҡҡа ҡара тамһа - бөтмәй
  • Аҡҡа ҡара тиҙ тейә
  • Аҡҡа төшкәнсе, ташҡа төш
  • Аҡ матур - саҡ матур, ҡара матур - бик матур
  • Аҡ сәлләле мулланан аҡ яулыҡлы ҡатын артыҡ
  • Аҡ тигәнең - алғыш, ҡара тигәнең - ҡарғыш
  • Аҡ өҫтөндә аҡ яҙыу беленмәҫ, аҡ өҫтөнә ҡара төшһә, юйылмаҫ
  • Аҡ туныңды яманлап, атлас ҡайҙан табырһың? Түрәләрҙе яманлап, ғәҙел ҡайҙан табырһың?
  • Аҡ эт бәләһе ҡара эткә
  • Аҡ эт, ҡара эт - икеһе лә эт
  • Аҡ юл - оҙон ғүмер
  • Аҡайған күҙҙә аҡыл аҙ
  • Аҡбуҙ атҡа еҙ ҡамсы
  • Аҡҡа ҡара тиҙ йоға
  • Аҡҡан һыу кире ҡайтмай
  • Аҡҡан һыу юлын табыр
  • Аҡҡан-тамғанды көтмә, үҙең тап
  • Аҡҡош күлдә булыр, аҡсарлаҡ һыуҙа булыр
  • Аҡҡош күрһәң, атып ал, былбыл күрһәң, һатып ал
  • Аҡҡош боҙ ашап китә,боҙ ашап ҡайта
  • Аҡмаған һыуҙы үлән баҫа
  • Аҡрын барған аҡрын аттан уҙған, йүгереп барған тайҙан ҡалған
  • Аҡса аҡыл таптыра
  • Аҡса алһаң, һанап ал, ҡатын алһаң, һынап ал
  • Аҡса таш аҫтында, таш аждаһа башы аҫтында.
  • Аҡса - байҙыҡы, янсыҡ - тайҙыҡы
  • Аҡса - баҡса емеше түгел
  • Аҡса баҡыр, һанарға таҡыр
  • Аҡса барҙа бары ла дуҫ
  • Аҡса батшаны еңгән
  • Аҡса бөткәнгә ҡайғырма, эш бөткәнгә ҡайғыр
  • Аҡса бөткәс, аҡыл керә
  • Аҡса бөтә донъяны гиҙә
  • Аҡса иҫәп ярата.
  • Аҡса - иҫәпте, аҡыл үлсәүҙе ярата
  • Аҡса кемдеке - мал шуныҡы
  • Аҡса кешене кешегә ят итә
  • Аҡса ҡалала ҡала
  • Аҡса-мал бер көнлөк, ғилем-һөнәр ғүмерлек
  • Аҡса - һанаулы, аҡсалы - танаулы
  • Аҡса сыҡмай, аҡса кермәй
  • Аҡса тапҡансы, аҡыл тап
  • Аҡса тарат, белем йый
  • Аҡса - таш аҫтында, таш аждаһа башы аҫтында
  • Аҡса таш киҫтерә
  • Аҡса туҙа, мал уҙа
  • Аҡса һанағанды ярата
  • Аҡса - һанаулы, аҡсалы - танаулы
  • Аҡса эсте тищмәй
  • Аҡса янына аҡса һыя
  • Аҡсаға һат, аҡсаға һатылма
  • Аҡсаға хеҙмәт итмә, һаулыҡҡа хеҙмәт ит.
  • Аҡсалының ҡулы уйнай, аҡсаһыҙҙың күҙе уйнай
  • Аҡсалының ҡулы уйнар, аҙғындың күҙе уйнар
  • Аҡсалының эше күп, баҡсалының ашы күп
  • Аҡсаны аҡса таба
  • Аҡсаны ахмаҡ та ярата
  • Аҡсаны берәү ҙә һыуға атмай
  • Аҡсаның йоҙағы - һаран, ашлыҡтың йоҙағы - һалам
  • Аҡсаның күҙе юҡ
  • Аҡсаң бөткәнгә ҡайғырма, эшең бөткәнгә ҡайғыр
  • Аҡсаң бөттө - ҡәҙерең бөттө
  • Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын
  • Аҡсаң булһа - аш күп, ашың булһа - дуҫ күп
  • Аҡсаң күп булғансы, дуҫың күп булһын
  • Аҡсаңды юғалт, өмөтөңдө юғалтма
  • Аҡсаңды юғалтһаң да, аҡылыңды юғалтма
  • Аҡсаһыҙ баҙарға барғансы, кәфенһеҙ гүргә бар
  • Аҡсаһыҙ баҙарға бармайҙар.
  • Аҡта ҡара юҡ, ҡараға сара юҡ
  • Аҡһаҡ ат күп йөрөр
  • Аҡһаҡ булһа ла үҙ атың
  • Аҡһаҡ булһа ла үҙ атың булһын
  • Аҡһаҡ йөрөп туҡтамаҫ, һуҡыр күреп туҡтамаҫ
  • Аҡһаҡ ултырмаҫ, һаҡау тик тормаҫ
  • Аҡһаҡты сатанларға өйрәтмәйҙәр
  • Аҡыл айнымаҫ, алтын серемәҫ
  • Аҡыл аҡсаны таба
  • Аҡыл йәштә түгел, башта
  • Аҡыл йәштән сыға, аҫыл нәмә таштан сыға
  • Аҡыл көстө еңә
  • Аҡыл - ҡаҙна, күңел - йоҙаҡ, тел- асҡыс
  • Аҡыл менән алтын табыла, алтын менән аҡыл табылмай
  • Аҡыл өләшкәндә урынында булмаған
  • Аҡыл - теҙген, ҡылыҡ - ат, теҙгенеңде белеп тарт
  • Аҡыл теше ахмаҡта ла бар
  • Аҡыл төбө- тәжрибә
  • Аҡыл һаҡалға ҡарап йөрөмәй
  • Аҡыл һатма, үҙеңә ҡалмаҫ
  • Аҡыл эҙләгән - аҡыл табыр, мал эҙләгән - мал табыр, Нәфсеһенә эйәргән малынан да, аҡылынан да яҙыр
  • Аҡыл эйәһен табыр
  • Аҡылды аҡсаға һатып алып булмай
  • Аҡылды ҡаш аҫтында маяҡ ит
  • Аҡылды сәсеп үҫтермәйҙәр
  • Аҡылдың ҡулы нәфсенең теҙгенен тотор
  • Аҡылдың ҡәҙере әҙәп менән
  • Аҡылдың ҡәҙере әҙәп менән, байлыҡтың ҡәҙере йомартлыҡ менән
  • Аҡылдың ҡәҙере- әҙәп менән, Байлыҡтың ҡәҙере йомартлыҡ менән, Ҡеүәттең ҡәҙере - баһадирлыҡ менән
  • Аҡылдың үлсәүе - һүҙҙә
  • Аҡылдың юлдашы - бәхет
  • Аҡыллы аҡса йыя, аҡылһыҙ таш йыя
  • Аҡыллы аҡса йыя, ахмаҡ тоҡсай тегә
  • Аҡыллы алға барыр, артына ҡарар
  • Аҡыллы атын маҡтар, тинтәк ҡатынын маҡтар
  • Аҡыллы атын маҡтар, урта йүләр ҡатынын маҡтар, үтә йүләр үҙен маҡтар
  • Аҡыллы аҡса йыя, аҡылһыҙ таш йыя
  • Аҡыллы аҡса йыя, ахмаҡ тоҡсай тегә
  • Аҡылһыҙ баш аяҡ тындырмаҫ, аяҡһыҙ баш донъя ҡыҙырмаҫ
  • Аҡылһыҙ башҡа алтын бүрек файҙа бирмәҫ
  • Аҡылһыҙ башҡа дан ҡунмаҫ, ҡунһа ла оҙаҡ тормаҫ
  • Аҡыллы булған - әйтмәй белгән, йомарт булған - һорамай биргән
  • Аҡыллы ир - ил ағаһы, аҡылһыҙ ир - ил бәләһе
  • Аҡыллы ир ҡатынын яманламаҫ
  • Аҡыллы ир шул булыр: ҡулындағың алдырмаҫ; Кеше һайын туҡталып, юҡ һүҙ тыңлап ҡаңғырмаҫ;Барынан да бере шул: бөгөнгө эшен таңға ҡалдырмаҫ
  • Аҡыллы ирҙең эсендә эйәрле - йүгәнле ат ятыр
  • Аҡыллы кеше алдамаҫ та, алдатмаҫ та
  • Аҡыллы кешенең һүҙе алдан йөрөр
  • Аҡыллы ҡатын - хазина
  • Аҡыллы ҡатын 3 көнлөгөн алдан уйлар, аҡыллы ир 3 йыллығын алдан уйлар
  • Аҡыллы ҡош ҡанатын һаҡлай, аҡыллы кеше һүҙен һаҡлай
  • Аҡыллы ҡуйҙым, иҫәр еңдем тиәр
  • Аҡыллы өйләнгәнсе, тиленең улы булған
  • Аҡыллы тигәнең маҡтана башлаһа, тинтәк тип иҫәплә
  • Аҡыллы тип әйтәләр кеше әйтмәй белгәнгә, Йомарт тип әйтәләр - кеше һорамай биргәнгә
  • Аҡыллы тиргәлһә лә, тир сығармаҫ
  • Аҡыллы тәкә һуйыр, ахмаҡ йүкә һуйыр
  • Аҡыллы уйлағансы, тиле һуғып йыҡҡан
  • Аҡыллы ул - алтын ҡул
  • Аҡыллы үҙен ғәйепләр, алйот иптәшен ғәйепләр
  • Аҡыллы хәтер ҡалдырмаҫ, ахмаҡ хәтер һаҡламаҫ
  • Аҡыллы һүҙҙән ҡурҡа, ахмаҡ таяҡтан ҡурҡа
  • Аҡыллы һүҙен тыңлағанда, ашар ашың онотолор
  • Аҡыллыға аҡыл бирһәң, күпте белер, Аҡылһыҙға аҡыл бирһәң, ҡысҡырып көлөр
  • Аҡыллыға баш ҡиммәт, аҡылһыҙға мал ҡиммәт
  • Аҡыллыға бер һүҙ - мая, аҡылһыҙға мең һүҙ -зая
  • Аҡыллыға ишара
  • Аҡыллыға һүҙ әйттем - уйланы ла белде, Аҡылһыҙға һүҙ әйттем - тыңланы ла көлдө
  • Аҡыллыға аҡыл бирһәң, күпте белер, Аҡылһыҙға аҡыл бирһәң, ҡысҡырып көлөр
  • Аҡыллыға ым да етә, ахмаҡҡа туҡмаҡ та аҙ
  • Аҡыллыға әйтһәң - белә, тинтәккә әйтһәң - көлә
  • Аҡыллылар янына барһаң, аңраны эйәртмә
  • Аҡыллынан ғилем ал,

Аҡылһыҙҙан ғибрәт ал

  • Аҡыллының аҡылы - йөрәгендә, тинтәктеке - телендә
  • Аҡыллының аты ла арымай, туны ла туҙмай
  • Аҡыллының йөҙө әйтер, йөҙө әйтмәһә, һүҙе әйтер
  • Аҡыллының ҡәҙере ахмаҡ янында беленер
  • Аҡыллының теле күңелендә, аҡылһыҙҙың күңеле телендә
  • Аҡыллының - уйында, тиленең - телендә
  • Аҡыллының аҡылы - йөрәгендә, тиленеке - телендә
  • Аҡылһыҙ атҡа менһә, атаһын танымаҫ
  • Аҡылһыҙ егет - ауыҙлыҡһыҙ ат, йүнһеҙ егет - йүгәнһеҙ ат
  • Аҡылһыҙ кеше алтмышта ла йәш була, аҡыллы алтыла ла баш була
  • Аҡылһыҙ кеше дошманы менән дуҫ булыр, дуҫы менән дошман булыр
  • Аҡылһыҙҙан алты тапҡыр маҡталғансы, аҡыллынан бер тиргәл
  • Аҡылһыҙҙан кәңәш һорау - үҙе аҡылһыҙлыҡ
  • Аҡылһыҙҙан маҡталғансы, аҡыллынан бер тиргәл
  • Аҡылһыҙҙың аҡылын эт ашар
  • Аҡылһыҙҙың ауыҙынан да бер аҡыллы һүҙ сығыр
  • Аҡылһыҙҙың һаҡалы үҫһә лә, аҡылы үҫмәҫ
  • Аҡылһыҙҙан кәңәш - үҙе аҡылһыҙлыҡ
  • Аҡылһыҙҙың аҡылын эт ашар
  • Аҡылһыҙҙың ауыҙынан да бер аҡыллы һүҙ сыға
  • Аҡылһыҙҙың һаҡалы үҫһә лә, аҡылы үҫмәҫ
  • Аҡылы ҡыҫҡаның теле оҙон
  • Аҡылы юҡ кешенең аҙырайған күҙе бар
  • Аҡылы юҡтың яҡыны юҡ
  • Аҡылын алтынға алышҡан алтынын баҡырға алышыр
  • Аҡылың булһа, аҡыллыға эйәр, аҡылың булмаһа - мәҡәлгә эйәр
  • Аҡылың булһа, алданмаҫһың, алйот булһаң, алдыра алмаҫһың
  • Аҡылың булһа, асыу һаҡлама
  • Аҡылыңды ҡаш араңа маяҡ ит
  • Аҡырған башлыҡ түгел, аҡылы бар башлыҡ
  • Аҡшам ваҡыты - ашам ваҡыты

Ал

  • Ала белһәң, бирә бел
  • Ала ҡарға алдан ҡысҡырыр
  • Ала ҡарҙа аласағың булһын, бирәсәгең булмаһын
  • Ала ҡарғала аласағың булһын, бирәсәгең бул¬маһын
  • Аласағым китһә лә, әйтәсәгем китмәһен
  • Аласағың булһын, бирәсәгең булмаһын
  • Аласағың китһә лә, әйтәсәгең китмәһен
  • Аласаҡ менән бирәсәк бөтмәй
  • Алаһы нәмә алтын булып күренер
  • Алаһы тауар — мең алтын
  • Алашаны атҡа һанама
  • Ала ҡуңыҙ тиреһе эйегә күнмәҫ
  • Алабута аш икән, баҡыр аҡса таш икән
  • Алабута аш булмаҫ, алтын-көмөш таш булмаҫ
  • Алабута аш булмаҫ, ара бутаған иш булмаҫ
  • Алабута аш икән, баҡыр аҡса таш икән
  • Алабутала ҡолаҡ юҡ, алйот кешелә оят юҡ
  • Алам тигән ауыҙ яман, күрәм тигән күҙ яман
  • Алама ағас ботаҡҡа үҫер
  • Алама атҡа менгәнсе, йүгер кеше күргәнсе
  • Алама булһа ла ир яҡшы
  • Алама булһа ла, ир яҡшы, һуҡыр булһа ла, ҡыҙ яҡшы
  • Алама кешегә дәрәжә килешмәй
  • Алама кешелә һүҙ тормаҫ
  • Алама ҡәйнәгә сәсең менән ер һеперһәң дә ярамаҫһың
  • Алама тайҙың тире әсе, алдаҡсының теле әсе
  • Алама эт ҡойроҡҡа үҫер
  • Алан-йолан йә артыңды алыр, йә ҡатыныңды алыр
  • Алаһы ла, ҡолаһы ла
  • Алға бар, артыңа ҡара
  • Алға барырҙың эте үлән ашар
  • Алға киткән кешенең эте үлән ашар, Кирегә киткән кешенең килене урлап ашар
  • Алған алғанда ҡала
  • Алған — алғандыҡы, ат — менгәндеке
  • Алған алыр, ҡалған ҡалыр
  • Алған бер яҙыҡлы, алдырған мең яҙыҡлы
  • Алған ҡулдан биргән ҡул артыҡ
  • Алған менән биргән бер түгел, сыҡҡан менән кергән бер түгел
  • Алғанға алты ла аҙ, биргәнгә биш тә күп
  • Алғанда - бисмилла, биргәндә –әстәғафирулла!
  • Алғандың бирәһе бар
  • Алғаныңа ҡарап шөкөр ит, алырыңа ҡарап фекер ит
  • Алғанға алты ла аҙ, биргәнгә биш тә күп
  • Алғыр кеше алымынан, йылғыр кеше аҙымынан билдәле
  • Алғыр кеше алмышынан, йылғыр кеше аҙмышынан билдәле
  • Алда булһа ҙур теләк, эштән ял таба йөрәк
  • Алдан аяғын кейенгән – алға сыҡҡан
  • Алданым тип маҡтанма, үҙеңде лә алдарҙар
  • Алдап, алты аҙым да китмәҫһең
  • Алдашһаң - абруйың китер, әрләшһәң - ҡәҙерең китер
  • Алды барҙың арты бар
  • Алды болот булһа, арты - аяҙ
  • Алды-артыңды ҡарап йөрө
  • Алдың-артың йыйып йөрө
  • Алдыма килде тип тығынма: ҡоҫоуың бар
  • Алдын аяғына ҡарап юрғанын һуҙыр, ялҡау юрғанына ҡарап аяғын һуҙыр.
  • Алдын бер уйла, артын биш уйла
  • Алдынғылыҡ – тәхеткә, иремтәлек – ләхеткә.
  • Алдыңа бер ҡара, артыңа биш ҡара
  • Алдыңа килгән ашты йота бел
  • Алдыңа ҡуйған ашты хурлама
  • Алдыңда етәксең булһа, артыңда таянысың булһын
  • Алдыңда ышаныс булһын, артыңда таяныс булһын
  • Алдыңдан әйткән телең артыңдан килеп тотмаһын
  • Алдыңды бер ҡара, артыңды биш ҡара
  • Алйот булһаң, аҡыл кәрәкмәй
  • Алйоттоң эше булмаҫ, ялҡауҙың ашы булмаҫ.
  • Алйот дуҫтан аҡыллы дошман артыҡ
  • Алйот ирҙән аҡыллы ҡатын артыҡ.
  • Алйот төйнәгән төйөндө аҡыллы ла сисә алмаҫ
  • Алйот юлдаш булмаҫ, ишәк моңдаш булмаҫ
  • Алйотҡа өгөт әйтһәң, алдай, тиер, аҡыллыға өгөт әйтһәң, балдай, тиер
  • Алйотҡа әйткән кәңәшең ағып киткән һыуға тиң
  • Алйоттан аҡыл һорама
  • Алма ағасынан алыҫ төшмәҫ
  • Алма үҙең һөйгәнде - алданырһың, Ал һине һөйгәнде - ҡыуанырһың
  • Алма һигеҙҙе, ал һимеҙҙе
  • Алмағаста алма бешә, дегәнәктә - дегәнәк
  • Алманың алына ҡорт төшөр
  • Алма беш, ауыҙыма төш.
  • Алтау ала булһа — аулағаны китер, икәү иптәш булһа — аңдығаны китер
  • Алтау ала булһа — ауыҙҙағы китер,Дүртәү теүәл булһа — түбәләге китер
  • Алтмыш аҙым алға атла, алты тапҡыр артыңа ҡара
  • Алтмыш көн ат булғансы, алты көн айғыр бул
  • Алтмыш ҡолон ат булмаҫ.
  • Алтмыш - ҡайтмыш
  • -Алтмыш, һиңә ни ҡылдым? Аяғыма бау һалдың, ҡолағыма шау һалдың.-Етмеш, Һиңә ни ҡылдым? Уртымдағы теште алдың, башымдағы һушты алдың.

-Һикһән, һиңә ни ҡылдым?Маңлайҙағы күҙҙе алдың, бурбайҙағы биҙҙе алдың. - Туҡһан, һиңә ни ҡылдым?Ауыҙҙағы һүҙҙе алдың, илтеп ләхеткә һалдың.

  • Алтмышҡа еткәс, атайыңдан аҡыл һорама
  • Алтмыштыҡы бөтә, алтыныҡы бөтмәй
  • Алтмышта ҡартлығың ҡаршы алыр
  • Алты ағай-эненән айыу-бүре ҡурҡыр
  • Алты аҙым атлағансы алтмыш тапҡыр артыңа ҡара
  • Алты йәшәр юлдан ҡайтһа, алтмыш йәшәр күрешергә килер
  • Алты көн утын киҫмәһәң, алты ай туҡылдарһың
  • Алты тин аҡсаһы юҡ, баҙарҙа ат һатыулашҡан
  • Алты тин файҙа итәм тип, алтмыш тин аҡсаһын сығарған
  • Алтыға алып бишкә һат, атың булһын һатыусы
  • Алтыға алып бишкә һатмайҙар
  • Алтыла бер дәңгелдәк, алтмышта бер дәңгелдәк
  • Алтылағы аҡылың алтмышҡа тиклем
  • Алтын алма, аҡыл ал
  • Алтын алма, аҡыл ал, алтын - аҡыл була алмаҫ
  • Алтын алма, алғыш ал
  • Алтын балдаҡ кейһәң дә кәкре бармаҡ тураймай.
  • Алтын булһа ла, эш һаулыҡты алмаштырмай.
  • Алтын тотҡан алтынды таныр, күрмәй күргән еҙҙе лә алтын тир.
  • Алтын түгел, ғилем дәүләт.
  • Алтын ирең атыңа тейһә, алтынын ал да утҡа яҡ
  • Алтын кәрәкмәй, аҡыл кәрәк, аҡыл булһа, алтын табылыр
  • Алтын күрһә, фәрештә лә шайтанға әйләнә
  • Алтын өҫтөнә аҡыл - ике алтын
  • Алтын таш ҡаш булмаҫ, алабута аш булмаҫ, дошман яуҙа иш булмаҫ
  • Алтын - ташта, аҡыл - башта
  • Алтын теш тә телде тешләй.
  • Алтын тотҡан алтынды таныр, күрмәй күргән еҙҙе лә алтын тиер
  • Алтынға иҫе киткән - аҡылынан ситкә киткән
  • Алтынға эйәргән юғалған, аҡылға эйәргән - юл алған
  • Алтын эйәр атҡа тейер, эйәһе белмәҫ, ат белер.
  • Алтындан аҡыл ҡиммәт
  • Алтынды тут алмаҫ, һыуҙы ут алмаҫ
  • Алы булды, гөлө лә булыр
  • Алып маҡтарлыҡ түгел, һалып таптарлыҡ түгел
  • Алыҫ аҙаштыра, тәрән батыра
  • Алыҫтан ут алма, яҡындан ҡыҙ алма
  • Алтынды эҙлә таштан, аҡылды эҙлә баштан
  • Алтының менән маҡтанма, аҡылың менән маҡтан
  • Алтын ҡомһоҙҙоң күңелен ташҡа, күҙен аҡҡа әйләндерә
  • Алырмын тигән алдан ингән
  • Алыҫ аҙаштыра, тәрән батыра
  • Алыуҙан биреү яҡшы.

Ам

  • Аманатҡа итһәң хыянат, алырһың ғүмерлек яман
  • Амин, амин — аман төбө,әбейҙәргә — ҡаба төбө,ирҙәргә — һуҡа башы,

ҡатындарға — киҫәү башы

Ан

  • Андыҙлы ерҙә ат үлмәҫ, атлы ерҙә ир үлмәҫ.


Аң

  • Аңра башҡа аҡыл йоҡмаҫ

Ап

  • Аптыраған атаһының ҡуйынын аҡтарған
  • Аптыраған ҡатын абышҡаһын "атай" тигән
  • Ата-инә ҡәҙерен балалы булғас белерһең; Ағай-эне ҡәҙерен ялалы булғас белерһең
  • Аптыраған һөлөк ағас тешләр
  • Аптырағанда ахмаҡҡа ла " ағай" тиерһең
  • Апһын ағарып алдыма сыҡмаһын, ҡарайып артымда ҡалмаһын
  • Апһынды апһын күрә алмай
  • Асыу - ағыу, йотһаң - дарыу
  • Аҫылынһаң, ағастың аҫылына аҫылын

Ар

  • Араҡы яратҡан - аҡылын таратҡан
  • Араланған ҡуйҙы бүре алыр
  • Арбаның алды ҡайҙа аунаһа, арты шундай аунай
  • Арғымаҡ алын бирмәҫ
  • Арғымаҡ менгән арымаҫ.
  • Арғымаҡ ат юл башлар, Аҡыллы егет ил башлар; Батыр егет яу башлар; Сәсән егет дау башлар
  • Арғымаҡ һыйпау һөймәҫ, алаша маҡтау һөймәҫ
  • Арғымаҡты яманлап, толпар ҡайҙан табырһың? Ағай-энеңде яманлап, туған ҡайҙа табырһың?
  • Арғымаҡтың билгеһе - ҡаҙы йыймаҫ, ял йыйыр; Яман егеттең билгеһе - ҡатын алмаҫ, мал йыйыр
  • Арҡан ишһәң, бау булыр, арбаң-санаң һау булыр.
  • Арҡауын атһаң, буйын алырһың
  • Арҡыры ятҡан ағасты буй һалмаҫ
  • Арпа алтмыш көндә өлгөрә.
  • Арпа сәскән бойҙай урмаҫ.
  • Арт йортто туйҙырған ҡатын иренә баш бирмәҫ
  • Арт йортто туйҙырған ҡатын ирҙе алға сығармай
  • Артҡа ҡалһаң — тапалырһың, алға сыҡһаң - туҡмалырһың
  • Артҡа ҡарап ғибрәт ал, алға ҡарап шөһрәт ал
  • Артҡы аҡылға кем дә бай
  • Артҡы айылың ныҡ булһа, атың тулап ни ҡылыр? Алған ҡатының яҡшы булһа, йортоң тулап ни ҡылыр?
  • Артығын һөйләгән аҡылын ашаған.
  • Артыҡ байлыҡ әҙәмде аҙҙырыр
  • Артыш ағасы им булыр
  • Артыңда ни барын белмәһәң - тотолорһоң,Алдыңда ни барын белмәһәң - йығылырһың
  • Арыған ат соҡор һанай, асыҡҡан ат ҡулыңды ялай, ярат¬ҡан ат күҙеңә ҡарай.
  • Арыҡ атҡа ҡамсы ла йөк.
  • Арыҡ атҡа менгәнсе, аяғыңа мен.
  • Арыҡ булһа ла, һарыҡ аҫыра.
  • Арыҡ мал яҙга сыҡһа уйнаҡлар.
  • Арыҫландың аҙғаны айға һикерер
  • Арыҫландың аҙғаны айға һикерер; тауыҡтың аҙғаны әтәс булып ҡысҡырыр
  • Арыҫландың айға менмәһә лә һикереүе дан
  • Арыҫландың айға менәм тип, биле биртенгән
  • Арыш сәсһәң, икмәк ашарһың.
  • Арыштың хисабы һуҡҡас беленер.
  • Арышы булһа, батманы табылыр.
  • Арбам һынды тип күстән ҡалма,

Башым ауырта тип эштән ҡалма.

  • Арбаны ат тартыр,күләгәне эт тартыр
  • Арғымаҡтың билгеһе-ҡаҙылыҡ йыймаҫ,ял йыйыр
  • Арҡан ишһәң бау булыр,арба-санаң һау булыр
  • Арҡауын атһаң,буйын алырһың

Артҡа ҡалһаң, тапалырһың

  • Артыҡ байлыҡ — башҡа бәлә.
  • Артыҡ байлыҡ әҙәмде аҙҙырыр.
  • Арыҡлыҡтан ат үлмәҫ, ярлылыҡтан ир үлмәҫ.
  • Арыҫлан аста төлкө туҡ.



Ас

  • Ас айыу уйнамаҫ
  • Ас балыҡ та селәү һайлай.
  • Ас бүре тотолмаҫ, туҡ бүре ҡотолмаҫ.
  • Ас кергән, яланғас керә алмаған
  • Ас кешегә барыһы тәмле
  • Ас французға ала ҡарға ла аш
  • Ас айыу уйнамаҫ.
  • Ас күңеле икмәктә, туҡ күңеле хикмәттә.
  • Астың хәлен ас белер.
  • Астың хәлен туҡ белмәҫ.
  • Ас һөлөк әсе тешләр.
  • Астың иманы юҡ.
  • Астың уйы икмәктә, яланғастың — бишмәттә.
  • Асҡыс ярамаҫ йоҙаҡ юҡ
  • Астан аҡыл һорама
  • Астан үлһәң дә, ата-әсәңде, тыуған илеңде ташлама.
  • Астың күҙе -икмәктә, туҡтың күҙе - хикмәттә
  • Асыҡ ҡапҡанан кем кермәҫ (ҡыҙ намыҫына ҡарата)
  • Асыны татымаһаң, тәмлене белә алмаҫһың
  • Асыу - ағыу,Йота белһәң - дарыу!
  • Асыу - аҡыл дошманы
  • Асыу - алдан, аҡыл арттан
  • Асыу алдан йөрөр, аҡыл арттан йөрөр
  • Асыу - бысаҡ, аҡыл - дуҫ
  • Асыу - бысаҡ, аҡыл - һап
  • Асыу - дошман, аҡыл - дуҫ, асыуыңа аҡыл ҡуш
  • Асыу йыйма, аҡыл йый
  • Асыу килһә, аҡыл китер, аҡылың күп булһа - асыу бөтөр
  • Асыуын алға ҡуйған - аҡылын артҡа ҡуйған
  • Асыуыңды ат ит, аҡылыңды теҙген ит

Аҫ

  • Аҫтындағын алты ай эҙләгән
  • Аҫыл ат һыртына ҡамсы тейҙертмәҫ
  • Аҫыл ҡоштоң балаһы алдына ҡуймаҡ аш еймәҫ
  • Аҫыл шоңҡар ҡаҙ алһа, ҡанатын ҡанға тигеҙмәҫ
  • Аҫылынһаң, ағастың аҫылына аҫылын

Ат

  • Ат абынғанға ишәк ғәйепле
  • Ат аҙғыны тай була, ир аҙғыны бай була
  • Ат аҙғыны тайға эйәрер, ир аҙғыны байға эйәрер
  • Ат аҙғыны тайға эйәрер, ир аҙғыны ҡыҙға эйәрер
  • Ат аҙғыны тайға эйәрер, ярлы малы байға эйәрер
  • Ат аҙғыны юрға булыр, ир аҙғыны мулла булыр
  • Ат аҙғыны тай була, ир аҙғыны бай була.
  • Ат айғырланһа, баш була
  • Ат айғырланһа, үҙ башына була
  • Ат алмаҫ борон йүгән эҙләмә
  • Ат айҙа һыналыр, әҙәм йылда һыналыр
  • Ат айында, ир йылында һыналыр
  • Ат айында һыналыр.
  • Ат алғансы, тай ҙа мал.
  • Ат алмаҫ борон йүгән эҙләмә.
  • Ат алһаң, арба кәрәк
  • Ат алһаң, арба кәрәк, ҡатын алһаң, бары ла кәрәк
  • Ат алһаң, ауылына тартыр
  • Ат алһаң, ауылың менән, ауылың менән булмаһа, бүркең менән кәңәш ит
  • Ат алһаң, ауылыңдан алма
  • Ат алһаң - ауылың менән, ҡыҙ алһаң - ырыуың менән кәңәшләш
  • Ат алһаң, баш менән түш ал, ҡыл алһаң, ҡабаҡ менән ҡаш ал
  • Ат алһаң, өйөң менән кәңәшләш, ҡатын алһаң, ауылың менән кәңәшләш
  • Ат алһаң, һынап ал, аҡса алһаң, һанап ал
  • Ат алһаң, яҡындан ал, ҡатын алһаң, алыҫтан ал
  • Ат арымаһа, аҙыҡтан
  • Ат арығын маҡтама, арғымаҡтан тай уҙыр.
  • Ат аяған ат менер, тун аяған тун кейер.
  • Ат аяғынан һимерер.
  • Ат — байҙа.
  • Ат барҙа бейә сапмаһын, ир барҙа ҡатын алға сыҡмаһын
  • Ат баҫмайым тигән еренә өс баҫа.
  • Ат башы менән уйнағансы, атаң башы менән уйна.
  • Ат башы тотҡан арымаҫ.
  • Ат булмағанда, ишәк тә ярай.
  • Ат йәлләгән ергә ҡарар, ҡош йәлләгән күккә ҡарар.
  • Ат күреп аяғың аҡһамаһын
  • Ат күрмәгән ат күрһә, саба-саба үлтерер,

Тун күрмәгән тун күрһә, ҡаға-ҡаға туҙҙырыр.

  • Ат асыуын арбанан алмайҙар
  • Ат бирҙем - атлата алманым, тай бирҙем - туҡтата алманым
  • Ат йөрөп юл ала
  • Ат ҡаҡҡанды тай ҡаҡҡан, ир ҡаҡҡанды мир ҡаҡҡан.
  • Ат ҡартайһа — һуғымлыҡ.
  • Ат менән ҡыҙҙы ауылдан алма
  • Ат — менгәндеке, тун — кейгәндеке.
  • Ат юрғалар, эйәһе дан алыр
  • Ат, эйәһенә килгәс, аҡһамаһын
  • Ат юҡ аранда, ҡайғы юҡ буранда.
  • Ат яҡшы ла, ел ҡаршы.
  • Ат яҡшыһы — ала тояҡ, тун яҡшыһы — төлкө тояҡ
  • Ат яҡшыһы алға сығыр, алға сыҡҡан данға сығы
  • Ат санала беленер.
  • Ат тапҡансы ишәк мен.
  • Ат тапҡансы эйәр тап.
  • Ат тапһаң, эйәр табыла.
  • Ат тирләһен, сирләмәһен.
  • Ат ТОЯҒЫ сабата түгел, тишелһә, ямап булмай.
  • Ат туйған ерендә, ир тыуған илендә.
  • Ат әйләнеп, ҡаҙығын табыр,

Ьыу әйләнеп, юлығын табыр, Ир әйләнеп, илен табыр.

  • Ат холҡона таянма.
  • Ат хурлаған тай менер, тай хурлаған таяҡ менер.
  • Ат юрғалар, эйәһе дан алыр.
  • Ат яҡшыһы аранда.
  • Ат яҡшыһы алға сығыр, алга сагаҡай данға сығыр..
  • Атка - һоло, машинаға — май.
  • Атҡа ышанма: ат, кем менһә, шуныҡы.
  • Атланһаң үҙ атыңа атлан, кеше аты тиҙ арыр.
  • Атлы тәртә төҙәтер, атһыҙ кәртә төҙәтер.
  • Атлының аяғы да арымай, туны ла туҙмай.
  • Атлыға тай менһә лә килешә.
  • Атты айһыҙ маҡтама.
  • Атты ат һаҡлай.
  • Атты сыбыртҡы менән ҡыума, һоло менән ҡыу.
  • Аттың даны егет ҡулында.
  • Аттың күрке ял булыр.
  • Аттың саяһы — юрға.
  • Аттың хаҡы оло, айғырҙың даны оло.
  • Атһыҙ ир — ҡанатһыҙ ҡош.
  • Атһыҙ ир — ҡулһыҙ кеше.
  • Атһыҙ кеше — затһыҙ кеше.
  • Аты бар — арыҫлан.
  • Аты бар атланмаҫ, эйәре бар атланыр.
  • Аты бар — батыр, аты юҡ — ятыр.
  • Аты барҙың дуҫы бар.
  • Аты барҙың ҡанаты бар
  • Аты булһа, ҡамыты табыла.
  • Аты барҙың ҡанаты бар, һыйыры барҙың һыйы бар.
  • Аты-туны бар кешелә Алпамышаның көсө бар.
  • Атым яҡшы тип, сыбыртҡыңды ҡуйма.
  • Атың арыһа, абруйың китер.
  • Атың арыһа, үҙеңә үпкәлә.
  • Атың барҙа арыш сәс.
  • Атың булһа, арымаһын.
  • Атың булһа, ил таный.
  • Атың юғалһа ла, йүгәнең ташлама.
  • Ата - ата ҡаҙ.
  • Ата балаһы хур булмаҫ.
  • Ата балаһы хатаһыҙ булмаҫ
  • Ата балаһы алтмышҡа етмәй, аҡыл тапмаҫ
  • Ата маҡтағанды алма, ауыл маҡтағанды ҡуйма
  • Ата-бабам баҡҡан ер - кендек ҡаным аҡҡан ер
  • Ата - инә ҡәҙерен балалы булғас белерһең, ағай - эне ҡәҙерен ялалы булғас белерһең
  • Ата-инәңә ни ҡылһаң, алдыңа шул килер
  • Ата-инәһен һөймәгән ҡыҙ яман, Ҡәрҙәш-ҡәүемен һөймәгән ул яман
  • Атай булмай тороп атай ҡәҙерен белмәҫһең, Әсәй булмай тороп әсәй ҡәҙерен белмәҫһең
  • Ата-әсә һүҙе - бала-саға күҙе.
  • Атайҙар һүҙе – аҡылдың үҙе
  • Атайҙың һүҙе- аҡылдың үҙе
  • Атайһыҙға ҡыҙ бирмә, инәйһеҙҙән ҡыҙ алма
  • Атайһыҙҙы кейәү итмә, инәйһеҙҙе килен итмә.
  • Атайым ай күргән, иртәгә байрам икән
  • Атанан йәш ҡалдым, аҡылдан буш ҡалдым
  • Атанан күргән уҡ юнған, инәнән күргән тун бескән.
  • Атаңдан айырылһаң айырыл, илеңдән айырылма
  • Атаһы айырымды ау ҡушыр,өйөрө айырымды яу ҡушыр
  • Атаһы торор - улы һөйләр, Әсәһе торор - ҡыҙы һөйләр.
  • Атаһынан күргән - уҡ юнған, инәһенән күргән - тун бескән.
  • Атҡа ышанып, арбала йоҡлама, аҙаштырһа, үҙеңә үпкәлә
  • Атҡаҙанған артистар була, президенттар булмай.
  • Атҡан таң алға һөйрәй, ахырҙа ҡәбергә һөйрәй
  • Атты айһыҙ маҡтама
  • Ат алһаң, һынап ал, аҡса алһаң, һанап ал
  • Атты ҡамытҡа үлсәп алмайҙар, ҡамытты атҡа үлсәп алалар
  • Атты өйрәтә белмәһәң, сығынсы булыр.
  • Аттың хаҡы оло, айғырҙың даны оло
  • Аттың - юрғаһын, бисәнең уңғанын ал
  • Аттың яҡшыһы алға сыға, егеттең яҡшыһы данға сыға
  • Атһыҙ арба алға китмәй, ирһеҙ ҡатын ал-ял белмәй.
  • Атым юҡ бурамда, ҡайғым юҡ буранда
  • Атын алма, затын ал
  • Атын атама, аҙашып китһен
  • Атың барҙа юл таны, аҡылың барҙа ир таны
  • Атың насар булһа, һатып ҡотолорһоң; Аға-энең яман булһа ҡасып ҡотолорһоң; Ҡатының яман булһа нисек ҡотолорһоң?
  • Атың арыҡ булһа - бер сап, утының аҙ булһа - бер яҡ
  • Атың арыһа -абруйың китер, ҡарының асһа - ҡәҙерең китер
  • Атың барҙа елеп ҡал, йөрөй алмай торған көн килер
  • Атың булмаһа ла хутың булһын
  • Атың насар булһа, һатып ҡотолорһоң, Аға-энең яман булһа, ҡасып ҡотолорһоң,Ҡатының яман булһа, нисек ҡотолорһоң?
  • Ат тешенән билгеле, егет эшенән билгеле.
  • Аттың үҙе ниндәй, йөгө шундай.
  • Ата алмаған - атаһына үпкәләр.
  • Ата алмаған атынан күрер,

Ҡайтып килеп ҡатынынан күрер.

  • Ата алмаған йәйә һайлар.
  • Ата алмаған мылтығынан күрер
  • Ата алмағандың уғы алты ҡолас китер
  • Атаһыҙ тороп-балтаһыҙ тороп булмай

Инәһеҙ тороп була-энәһеҙ тороп булмай

  • Аты булһа, ҡамыты табылыр.


Ау

  • Ау аула, ауылда тор.
  • Ауға барһаң, зирәк бул, юлдашыңа терәк бул.
  • Ауға сыҡҡанда эт ашатмайҙар.
  • Аулаҡ күлгә тәлмәрйен хужа.
  • Ауылда булмаған далала булыр.
  • Ауылы башҡаның һыуы башҡа.
  • Аусы — ауҙа, юлсы — юлда.
  • Аусыны аяғы туйҙыра.
  • Аусы ҡоҙғон ауламаҫ, өйрәк аулар.
  • Ауыҙы онға тейгән эт тирмән яламай түҙә алмай
  • Ауыҙың менән сәскәнде ҡулың менән йыйып ала алмаҫһың
  • Ауыҙың тулы ҡан булһа ла яттар алдында төкөрмә.
  • Ауылдан ҡыҙ алма ла мал алма
  • Ауыҙың тулы ҡан булһа ла, дошман алдында төкөрмә
  • Ауыҙы-мороно ҡыйыш булһын, бай балаһы һөйләһен.
  • Ауыҙыңдан ел алһын
  • Ауыл эте ала булһа, бүре килеп баш булыр
  • Ауыл эте ала булһа ла, бүре килгәндә берегер
  • Ауыл эте ала булыр
  • Ауырыу ағас башынан йөрөмәй, әҙәм башынан йөрөй
  • Ауырыу хәлен һау белмәҫ, ярлы хәлен бай белмәҫ.
  • Ауырыу - аяҡтан, ҡайғы йөрәктән алыр
  • Ауырыу китһә лә, ғәҙәт китмәй.
  • Ауырыу көсәйһә, йәнеңде алыр; Дарыу көсәйһә, малыңды алыр
  • Ауырыуҙың аҙығы үҙе менән
  • Ауан кеше ауыҙы менән ҡош тотор.
  • Ауан ауға сыҡһа, ауҙа ғауға сыға.
  • Ауыҙыңа кергәнде сәйнәргә иренмә.
  • Ауыр йөктө ат тарта, ауыр эште ир тарта
  • Ауыр күтәргән - билен һындырған
  • Ауыр таш - тау аҫтында, ауыр эш -бауыр аҫтында
  • Ауыр эшкә беләк бар, ҡыйыу эшкә йөрәк бар.
  • Ауыр эште күмәк ҡул еңгән.
  • Ауырыу бер үлер, иренсәк көн дә үлер.
  • Ауырыуға дауа бар, дәртһеҙгә дауа юҡ.
  • «Ауырып торам» тимә, «иренеп торам» тиң.

Ат

  • Ата алмаған «уғым кәкере булды» тигән.

Ах

  • Ахмаҡ бирер, аҡыллы алыр
  • Ахмаҡтан аҡыл һорама
  • Ахмаҡтың эшләгән эше аҡыллыны алйытыр
  • Ахмаҡтың һаҡалы үҫһә лә, аҡылы үҫмәҫ
  • Ахыры заман булғанда, йүнһеҙ кеше йүнлегә эш өйрәтер.

Аш

  • Аш ҡәҙерен белмәгән өй хужаһын оялтыр
  • Аш хурлама-ҡоҫторор,ир хурлама-боҫторор.
  • Аш янында аш үтә.
  • Ашаған аттың теше аҡ
  • Ашағанда аҙ яҡшы, эшләгәндә күп яҡшы
  • Ашаған мал үлмәй.
  • Ашаған еренә эт тә ҡайта.
  • Ашаған аш табыр, эшләгән эш табыр.
  • Ашағанда аҙ яҡшы, эшләгәндә күп яҡшы.
  • Ашағанда ҡолағың һелкенһен, эшләгәндә йөрәгең ел¬кенһен.
  • Ашағанда телһеҙ бул, эшләгәндә өнһөҙ бул.
  • Ашап, алаша булмаҫһың
  • *Ашамаһаң да, май яҡшы, яманлаһаң да, бай яҡшы
  • Ашаған үлмәҫ, ярлы бөлмәҫ.

Ашҡаҙар менән Ағиҙел, Йөрәктауҙа табышҡан; Яҡшы егет, яҡшы ҡыҙ, шулай итеп табышҡан, яр иткәнде пар иткән, айырылтмаҫҡа ҡауышҡан

  • Ашлыҡты бураға һалмайынса "уңыш алдым", тимә
  • Ашланған ер аш бирер.
  • Ашлыҡты бураға һалмайынса «уңыш алдым» тимә.
  • Ашлыҡтың йоҙағы — һалам.
  • Ашыҡ уйнаған - аҙыр; Туп уйнаған - туҙыр; Ҡуй көтөп, ҡарын майы ашаған барынан да уҙыр
  • Ашыҡҡан арба аҡрын тәгәрәй
  • Ашыҡҡан арыр, аҡрын барыр
  • Ашыҡҡан ашҡа бешкән.
  • Ашыҡҡан күҙгә аҡ төшә
  • Ашыҡҡан ҡыҙ кейәүгә барһа ла мантымаҫ
  • Ашыҡҡан юл алмаҫ
  • Ашыҡҡанда артыңа йыш ҡарама.
  • Ашыҡҡандан аҡыл һорама
  • Ашын - тоҙон эсеп ултыр, аҡыллыны тыңлап ултыр
  • Ашыуһыҙ булһа, тауҙан биҙ, үткеһеҙ булһа, һыуҙан биҙ.
  • Ашаған белмәй, тураған белә.
  • Аш тигәндә — йән фарман, эш тигәндә — юҡ дарман.
  • Аш янында ат кеүек, эш янында эт кеүек
  • Ашамаған ашым түгел, эшләмәгән эшем түгел.
  • Ашау татлы — эшләү ҡаты.
  • Ашамай тамаҡ туймай, эшләмәй ризыҡ булмай.
  • Аштан ҡалһаң да, эштән ҡалма.
  • Ашы юҡ ураҙа тотҡан, эше юҡ ас ултырған.
  • Ашын яратһаң, эшен дә ярат.
  • Ашына күрә табағы, эшенә күрә тамағы.
  • Ашыҡҡан арба аҡрын тәгәрәй.
  • Ашыҡҡан арыр, аҡрый барыр.
  • Ашыҡҡан эштә хәйер юҡ.
  • Ашыҡҡан һыу диңгеҙгә етмәҫ.


Ая

  • Аяғы яман түрҙе бысрата, теле яман – илде бысрата.
  • Аяғың тәп итһә, ауыҙың сәп итер.
  • Аяғына тартһа — башына юҡ, башына тартһа аяғына юҡ — йүнһеҙ ирҙең көнө шул.
  • Аяҙлы-болотло аҡылы бар, кәҙәнеке хәтлем һаҡалы бар
  • Аяҡлы ҡаза күрәһе егет аяғы һыҙлау ҡатын алыр
  • Аяҡтан кергән ауырыу бөтә тәнде алыр
  • Аяҡ атламаһа, баш йөрөмәй